Li prôze nén racontrece (PNR), c' est des scrijhaedjes di prôze ki n' sont nén des belès-letes.

Impôrtance del prôze nén racontrece dins l' vicansté d' on lingaedje

candjî

Li prôze nén racontrece, c' est ene essegne ki l' lingaedje va bén. Dipus k' gn a des sudjets diswalpés e prôze nén racontrece, dipus k' on ptit lingaedje si raprepeye des grandès langues, ricnoxhowes come téles. Ci fonccion la est bén mostrêye sol glindisse da Muljacic et Kloss.

Istwere del prôze nén racontrece e walon

candjî

Prumîs scrijhaedjes

candjî

Onk des pus vîs tecses di prôze nén racontrece e walon, ça a stî li lete di l' ambassadeur del Principåté d' Lidje a Paris a s' fré, do tins del Revolucion francesse.

C' est dandjreus Henri Forir k' a scrît li prumî tecse di prôze nén racontrece : "So les bassès scoles di dvins l' tins".

E 1907, Nicolas Lequarré scrijha tot on sincieus papî sol manoye å vî payis d' Lidje, k' est sovint rwaitî come li prumî sincieus scrijhaedje e walon.

Li grand vude del mitan do 20inme sieke

candjî

Li 20inme sieke va vey li montêye des fjheus d' belès letes, et on-z a rovyî kel walon poleut siervi a ôte tchoi.

Tolminme, on voet des mierdjins eplaidît del PNR e walon, come Jean Fievez avou si Istwere di Biemreye.

Li prumire rivuwe a cmincî a eplaidî del prôze nén racontrece serè les Noveles des Walons Scrijheus d' après l' Ban-Bwès, copurade avou les plantches di biyolodjeye da Maurice Chapelle.

Li rvicaedje des anêyes 1990

candjî

Di 1993 a 1995, gn a 3 rvuwes ki vont skepyî, la k' on trouvrè bråmint dpus di PNR ki des ôtes scrijhaedjes : "Djåzans walon" (1993), "Li Chwès" (1995) et li Rantoele gazete (1995).

Gn a eto li waibe e walon "L' Aberteke" enondêye e 1997 et k' eplaide del prôze nén racontrece e minme tins ki des tcses di belès letes.

Les anêyes 2000

candjî

Les troes rvuwes di PNR des anêyes 1990 continouwèt, mins gn a eto des årtikes di PNR dins des ôtes gazetes e walon, come "Coutcouloudjoû", "Li ptite gazete di Måmdey", et minme on côp u deus dins ene rivuwe foirt wårdiveuse come "Les Cayés walons".

Mins foû des rvuwes so papî, li 21inme sieke va vey sikepyî on nouzome ovraedje di scrijhaedje di PNR so l' eciclopedeye Wikipedia e walon.

Sacwants scrijheus di prôze nén racontrece

candjî

Hårdêyes difoûtrinnes

candjî