Pûsmadje , c’ est on ptit ban – frontire del Walonreye, rebané avou Vresse et k’ a don passé del province do Lussimbork al province di Nameur.

  • Sotindowe: 403 ha., ki 286 c' est des bwès.
  • Hôteur: 258 m. a l’ eglijhe
  • Canton: Djedene
  • Arondixhmint: Dinant
  • Province: Nameur
  • Payis: Beldjike
  • Vîs scrijhas: Pussemaigne, Pussemagne (1617), Pucemagne, dins on vî pouyé rémois di 1306.
  • Eglijhe: di 1873, à deus clotchîs.
  • Patron: Sint Hilåre.
  • Dicåce: fiesse do Sint: 14 di djanvî.

EtimolodjeyeCandjî

  • Puss, putz ont l' minme ricinêye ki pouss. Magne, maigne, mange vunat du magnus, çou ki dene: grand pouss u parfond pouss. Li sitouwåcion do viyaedje est bén å fond d’ ene goidje, å pî des coisses, come on grand pouss.

E 1877, li mwaisse di scole raconte ki 80 ans pus matén, les vîs djhént co Pui-mange.

Nos d' plaeceCandjî

EcartsCandjî

  • La Tchafete, feme ki cåze bråmint, k’ a dné s’ no al måjhon.
  • Belvuwe (F. Bellevue)
  • L’ Esperance

C' est troes måjhons ki sont å mitan des bwès, al frontire, ki fjhént comiece d’ on payis à l’ ôte. Belvuwe a divnou ene prôpieté po les vacancîs.

AiwesCandjî

Li Gotale, pitit ri ki vént d’ Suni, mousse e France et va a Mouze a Nouzon.

IstwereCandjî

  • Divant l' Revolucion francesse, prevôté d’ Orcîmont.
  • An V, 3 vendémiaire, comene di Suni canton di Neumani, dipårtumint des Årdenes.
  • 1815, 6 di djanvî, distaetchî di Måjhires et rmetou a Bouyon.
  • 1823, rimetou al comene di Suni.
  • 1859, 24 di may, ridivnou comene.
  • 1965, rebané avou Suni (Luss.)
  • 1977, rebané avu Vresse (Nam.)

Ene viye clotche a l’ eglijhe date di 1645. Å mitan do 16inme sieke, Pûsmadje et Badjimont estént des dipindances di l’ eglijhe di Neufmanil (F.).

On vî tchestea åreut egzisté a nonne do viyaedje. Li signeur si loméve Régnier et aveut ossu on tchestea a Bôhan.

 
Pûsmadje, l'eglije Sint-Ilaîre (1872-1874).

Pûsmadje, come Badjimont, estént des fîs d’ Orcîmont, mins les djins ritirént leus amindjîs di France. I payént po ça, deus cartels d’ avoenne pa djin. C’ ere li droet di «Såvmint u minuité»; c’ esteut des viyaedjes ambedeus (ki dipindént di France et di Beldjike).

E 1786, gn a yeu a Pûsmadje, on duwel celebe k’ a opozé MM. De Saint-Mesme, èn oficir do redjimint di Ségur-Dragons et Barras (li fré do prezidint do Directwere). Saint Mesme a stî touwé roede. Barras prezidint, n’ è saveut co rén, cwand il a dmandé a s’ fré, çou k’ il aveut arivé a s’ soçon, Saint Mesme. - I n’ est ki blessî, respond l’ ôte. - Eh bén, dji vs va blessî ossu, dit l’ prezidint et i lyi casse ene djambe. Mins cwand li prezidint a cnoxhou l' verité, il a rmoussî al tchambe do blessî po l’ achever. Mins cit-ci end a schapé, et ça a fini dins on tribunå d’ oneur.

Li viyaedje di Pûsmadje]] a ene eglijhe a deus clotchîs, basteye dizo Leyopôl I. Deus clotchîs, paski l' Rwè vleut dner del Beldjike, ene bele imådje ås francès.

Pûsmadje aveut ossu ene bele gåre di tram, å terminus del ligne PalijhoûBouyon. On tram francès î vneut ossu di Tchårluveye. Les djins l' lomént: « L’ Torea » (Torê), do sobriket des djins d’ Djesponsårt (F.)

EconomeyeCandjî

Dinltins, li mestî d' clawtî esteut florixhant, mins po-z eviter deus passaedjes al dwane, les clawtîs alént travayî a Rodjissårt.

Pûsmadje esteut ossu djusk' a lanawaire on viyaedje di bressene.