Måmdiy (veye)

(Redjiblé di Måmdey (veye))

Wiktprintable without text.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "Måmdey", alez s' vey sol Wiccionaire

Måmdiy (la-minme, Mâmdî, Mâmdi[1]; F. Malmedy , davance Malmédy), c' est èn ancyin ptit ban del Walonreye divnou intité, el province di Lidje.

Cwarmeus avou l' catedråle padrî
vî lomaedje e latén

Mwaissès dnêyesModifier

Etimolodjeye do noModifier

Po l' etimolodjeye et les vîs scrijhas, loukîz e Wiccionaire. Gn a eto ene fåve etimolodjike. C' esteut deus gaméns, onk ki vleut esse mwaisse. I djheut tofer "mi mame dit (çoula)" po-z acertiner çou k' i djheut. Si camaeråde, cwand on lyi dmandéve dou k' il esteut, i respondeut di "m' mame dit" -> Mamdi.

No di des plaeces di MåmdeyModifier

 Loukîz a : Måmdey (toponimeye)

HamteasModifier

Les ôtès nos d' plaeces di Måmdey sont metous so ene pådje tote seule.

IstwereModifier

 
Mwaisse bastimint administratif do tins des Prûsyins

Fondåcion d' on covént dins les bwès e 648, par Sint Rmåke, i dvénrè abeye et srè rmetowe avou Ståvleu po fé li Principåté di Ståvleu-Måmdey.

Djalotes ene di l' ôte, elle alît ene d' on costé et l' ôte di l' ôte diviè l' an 1000, dj' ô bén: Ståvleu avou Lidje, Måmdey avou Cologne.

E 1815, li Cossina d' Wîne dina les pårotches di l' evetchî d' Cologne al Prûsse. Eto, Måmdey divna Prûssyin (çou k' on lomrè l' Walonreye prûssyinne), et mwaisse-veye d' on canton (kreis).

E 1887, on rmeta eshonne les hamteas tot ahivant li comene di Bévurcé.

E 1920, Måmdey fourit metou avou l' Beldjike, avou les Redîmés Payis (cossina d' Versailles, 1925). Di 1940 a 1944, li veye fourit, cor on côp, rclamêye almande. Elle a a stî foirt avadjeye påzès bombårdumints a l' Ofinsive da Von Rundstedt (decimbe 1944).

Tuzance waloneModifier

 
Sinne do cwarmea (masses)

Soces et FocloreModifier

WaloneusModifier

Accint walon d' MåmdeyModifier

Li spotchåve voyale est "U".

Les addjectifs et pårticipe erireces n' ont nou femrin.

Motîs walonsModifier

EredjistrumintModifier

  Vola, vos ploz schoûter èn eredjistrumint del fåve do vî vî tins «Li bijhe et l' solea» ratournêye pa Jacky Lodomez et Marie-Claire Buchholz avou l' accint d' après Måmdiy pol Djåzant atlasse éndjolike des lingaedjes di France et d' avår la.

Hårdêye difoûtrinneModifier

SourdantModifier

I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Måmdiy (veye) .
  1. L' accint walon di ç' payis la afond todi li "y" metou å coron des mots ôte pårt el Walonreye.
  2. Jean Germain Avis de recherche : Wallons, comment vous appelez-vous, Vers l'Avenir, 24 d' octôbe 2007.