Li Tunizeye aschoûtez lu (en arabe: تونس‎‎, Toûniss), c' est on dislaxhî payis d' Afrike bijhrece, metou sol Mîtrinne Mer.

Tunizeye
Drapea
Åres nåcionåles
Imne nåcionå: Humat Al-Hima
Mwaisse-veyeTunisse
Lingaedje oficirArabe
Sitindêye
• totåle

163 610 km²
Populåcion
• totåle

11,565,204 dimorants
70.7 djins/km²
Dislaxhaedje20 måss 1956
Tchîf d' estatKaïs Saïed
Prumî minisseAhmed Hachani
Manoyedinar tunisien
Coisse d' eureUTC+01:00, heure normale d'Europe centrale, UTC+02:00, Afrique/Tunis
Preficse telefonike+216
Dominne internete.tn
Wikimedia Commons I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Tunizeye

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "Tunizeye", alez s' vey sol Wiccionaire

Mwaissès dnêyes

candjî

Ele n' a des frontires daegnreces k' avou deus ôtes payis : li Libeye å Levant et l' Aldjereye å Coûtchant.

Mwaisse veye : Tunisse

Ôtès veyes : Sousse, Bizerte, Monastir, Gafsa

Manoye : dinar tunizyin.

Rilidjons: Islam (sunite, cåzu tertos); Djwifs (sacwants djins do payis, bråmint evoye eviè l' France ey Israyel, mins ki rivnèt cobén e pelrinaedjes); crustins (etrindjirs, bråmint des Itålyins et des Francès, dinltins).

Lingaedjes: arabe (oficir); arabe tunizyin (cåzé); pupont (u foirt waire) d' amazir-cåzants.

Dimorants : 4 gros miyons (Tunizyins).

Istwere

candjî

C' est so ç' payis la k' i gn aveut les Cartadjinwès, des Fenicyins metous sol mer, ki s' ont dispetroné des anêyes å long avou l' Impire romin. Ey esse vinki, al difén (diviè l' 3inme sieke divant Dj.C.). Po-z ocuper l' erî-payis, les Romins ont dvou adon fé l' guere disconte des Numides, on peupe berbere.

Bén pus tård, c' est l' dierin pont la k' les Vandales ont-st avnou e l' Afrike do Nôr (diviè l' 6inme sieke après Dj.C.. Et did la, rataker et bate çou ki dmoréve di Rome.

Abrocance des Arabes e 7inme sieke k' apoirtèt leu lingaedje et leu novele rilidjon, l' islam.

Li dinasteye fatimide k' a ringnî so l' Edjipe, provneut d' Tunizeye.

Colnijhaedje des Trouks, pu des Francès.

Dislaxheye e 1956, et divni ene republike. Li prumî prezidint, Habib Bourguiba, come toplin d' ôtes noveas tchîfs d' estat e l' Afrike ee e Moyén Levant, si lome prezidint a veye. Divnou vî et rovyisse, i s' fwait disdjoker pa si aidant, Zine El Aabidin Ben Ali (1987). Ci-cial serè eto fotou a l' ouxh pa ene revintreye do peupe e 2011 (li revintreye å djasmin).

Djeyografeye

candjî

Grand plin, cåzu sins tienes.

Dezert do Sara a Nonne.

Economeye

candjî

Agricoûteure del Mîtrinne Mer avou, inte d' ôte tchoi, des olivîs et on fel produjhaedje d' ôle d' olive. Les anêyes di plouve, foirt bounès dinrêyes (frumint, oidje); c' esteut li "gurnî å dinrêyes" di l' Impire romin). Bedots et gades. Raeces di bedots å crås cawî (barbarin); c' est l' pont li pus Ccoûtchantrece di ces raeces la.

Ene miete di petrole el mer, mins nén assez po-z ahessî tot l' payis.

Tourisse: 8 miyons d' tourisses po 4 miyons d' djins. Foirt bonmartcheyès vacances, mins les tourisses sont "parkés" dins des clubs, sins waire d' atôtchance avou les djins do payis.

Payis co avanciveus po les nouvès tecnolodjeyes.

 
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou l' Tunizeye .