Michel Francard

linwincieus eyet diccionairî bedje
Michel Francard
Francard Michel 2020.jpg
Portrait da Michel Francard
Skepiaedje17 di måss 1952, Bastogne
NåcionålitéBedje
Activitéslinwincieus, professeu d' univiersité

Michel Francard (riwalnijhåve Mitchî Francård) a skepyî a Bastogne eli 17 di måss 1952.

C' est on rcwereu sol walon, on diccionairî et on bouteu pol lingaedje.

Cårire po s' mestîCandjî

Il est prof d' univ di s' mestî, et pa ses rcwerances sol rissinta des lingaedjes diléreces emey les djonnes (1988-1991), l' enondeu del sociolinwince do walon. Foû do walon, il a studyî, avou, li francès del Walonreye.

Di 2004 a 2009, il a monté e gråde, et divni vice-recteur di l' Univ do Noû-Lovén, et dveur leyî ouve å dfwaite di si ovraedje direk pol walon.

Il a ridivnou prof ordinaire e 2010.

Ouve pol walonCandjî

Il a cmincî pa scrire des lives e walon avou Rodolphe Dedoyard.

Il est cnoxhou long et lådje come fijheu do Motî d' Bastogne (1994).

Il a eto amonté li rvuwe Singulîs e 1994.

Il a metou so pås so fotches li Muzêye do Pårlaedje e Payis d' Bastogne (1982), et-z î eplaidî ene peclêye di lives e walon, avou come cougnet : l' antolodjeye Scrijheus d' Årdene (2002).

Dispu 2015, i fwait ene pitite secwince dins l' emission Walonnos.

Il a adjinçné li Fiesse ås lingaedjes walons, k' a ataké e 2015.

Sincieus livesCandjî

Lives e walon avou Rodofe DedoyårdCandjî

Live sol focloreCandjî

  • Traditions populaires au pays de Bastogne, 1982.

Lives d' esplikêyes sol walonCandjî

 
Live d' esplikêye (bråmint) sol walon

Langues d' oïl en Wallonie, 2000.

AntolodjeyesCandjî

  • Do Pa la-hôt å Pa låvå (antolodjeye di Bastogne), 1982.
  • Scrijheus d' Årdene (antolodjeye di l' Årdene lussimbordjwesse), 2002.

Mitchî Francård et l' linwe-ehåyaedje do walonCandjî

Bouyes tecnikesCandjî

  • Il a askepyî ene rîle tipografike ki poite si no (mete on blanc dirî tchaeke crole).
  • Il a erîlé les spotchåvès voyales do prumî pî : dins les motîs, "s(i)potchî" serè prezinté come "r(i)cåzer" et "k(i)djåzer".
  • Il a rsaetchî les faflotes divintrinnes, et les halcrosses E divintrins.

Bouyes sociolodjikes.Candjî

A pårti di ses prumîs rcweraedjes di sociolinwince, Michel Francard s' a rindou conte kel walon aveut kécfeye co des belès anêyes a viker. Aprume paski les djonnes nel rissintént pus come ene sacwè d' grossî.

Priyî pa Lucien Mahin a on raploû so l' avni do walon a Rdû, e 1993, Michel Francard si oize dimander : "Fåt i sacrifyî les vîs cåzeus d' walon so l' åté do rfondaedje ?" Pu-z î raler : "Les vîs cåzeus, a Bastogne, c' est 9 djins." Il aveut respondou al kesse sins l' dire platezak.

A cåze di ciste avuzion la, Michel Francård fourit rbouté pa l' SLLW, cwand on dmanda po k' il î moussaxhe.

Dispu 2000, u avårla, Mitchî Francård saye di rmouwer les waloneus po k' i s' rindexhe conte ki, s' i volnut kel walon vike, come el dijhnut, elzî fåt trover des novelès fonccions pol lingaedje.

 
cwåte di priyaedje al shijhe d' årvey å walon (li 15 d' octôbe 2004)

Å cmince (1984), Michel Francard ni djåzéve nén walon, emacralé pa l' idêye diyalectolodjike k' i dveut pårler avou l' accint d' on seul viyaedje. Mins, pitchote a midjote, i s' î a metou, copurade a cåze di ses rescontes avou des Rantoelîs. Al shijhe k' il a dit årvey ås waloneus (2004), come bouteu direk emey zels, c' esta lu ki cåza e walon, et èn ôte fé on spitch e francès.

Michel Francard avou ses studiants mon les walon-cåzantsCandjî

 
Michel Francard ki dvize avou Henry Lepage, a ene seyance inte des studiants do Noû-Lovén et l' soce des rcåzeus a Bietris, e 2000

Michel Francard a sovint fwait vni des studiants romanisses do Noû-Lovén po rescontrer des walon-cåzants, å cmince e payis d' Bastogne, pus al Soce des Rcåzeus d' Bietris.

Les kesses estént aprestêyes davance, les studiants divént rmete on rapoirt al fén del vesprêye.

DocumintsCandjî

   
Candjmint di l' eployaedje des langues pa M. Francard, pol dicåçtaedje d' on live, di 1983 a 2002

Hårdêyes difoûtrinnesCandjî

I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Michel Francard .