Ene fåve etimolodjike, c' est des esplikêyes di l' etimolodjeye des nos d' plaece pa des (biesses) raprotchmints avou des mots do cåzaedje do tins d' asteure.

Egzimpes di fåves etimolodjikes fwaite sol walonCandjî

Nos d' veyes et d' viyaedjes walonsCandjî

Hê, vî, ti tchêyes ?

et l' ôte a respndou, e flamind : nêy ! Et ça a divnou : ti tcheyes ? :: Nêy -> Tchêynêye.

  • po Cînè, li floriconte des six nés, do francès saetchî på tchveas.
  • po Ståvleu : Sint Rmåke rescontere on foirt waeraxhe leu : i lyi dit "e ståve, leu !" et l' leu l' schoûte : c' est dins ci såtve la k' åreut stî basti Ståvleu.
  • pol Ronsåt : el rond d' sås, a cåze di l' eployaedje do no å femrin : Dji va al Ronsåt, dji vén del Ronsåt. (Floriconte esplicant l' fåve etimolodjike).

Viyaedje gåmetCandjî

Sipotaedje des djinsCandjî

Po des cmons nosCandjî

L' etimolodjeye di gayet a pårti di gåy shonne esse ene fåve etimolodjike. Li mot pôreut vni d’ ene cogne tayonrece *gadietu, k’ est l’ raptiti di *gat (gade, e ladin gata, e roumantche ghiza, e-n arpitan gas ou våtsë, e-n occitan ey e catalan gat e roumin gâț/ghiț), et k’ a vlou dire motoit "gadot", poy "vea nén amedé", poy "torea".[1]

Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol francèsCandjî

Egzimpe di fåve etimolodjike fwaite sol flamindCandjî

  • Grinnveye vénreut do flamind grens paski c' est al frontire de lingaedjes. Veye-frontire. Gn a nou sfwait emantchaedje (li disterminant est on cmon no tîxhon, avou l' mot veye come disterminant).

Egzimpe etimolodjike fwaite e l' almandCandjî

  • Mützenich : ci sereut Tchårlumagne k' aveut froed. On siervant lyi dna s' mantea, l' ôte si canote, et l' impreur responde : "die Mütze nicht !" (nén l' calote).

SourdantCandjî

  1. Georges Sfasie, Li Rantoele l° 93, bontins 2019.