Drovi l' mwaisse menu

Discrijhaedje del taeye et di l' ovraedje låvåCandjî

 
Avou leu kénket e leu mwin, ene trope di houyeus dischindnut e beur divins l' cadje ey ariver a l' evoyaedje (tcherdjaedje, acrotchaedje) (Inglutere, 1942)

Tcherpinte del taeyeCandjî

El tcherpinte dischind do pilé sol voye. Les béles, å toet, shuvnut l' inclinåjhon, marcant les havêyes, erloyeyes dins l' ôte sinse pa les sclimbes. Cwand l' terén est mwais, ele sont rcroejhlêyes pa des triviès, ki sotnut yeusses minme el wårnixhaedje di fagots; adon, les bos d' taeye (troes po tchaeke béle) tchessîs al foice inte el toet eyet l' meur, et disfindant l' vude.[1]

Avançmint del taeyeCandjî

Tos les djoûs, el taeye avance d' ene havêye, fwait a mzeure ki l' atake des havreces et des mårteas-ponte fwait rcouler l' voenne. Mins padrî, ele leye trinner ses bos dins les stapes ki shuvnut po moenner l' vint å front.

Les houyeus stårèt l' tcherbon so leu gåtche costé.

Sol rivaedjeCandjî

Li rivaedje, c' est on kai la kel tcherbon est metou dins des galiots po esse moenné å lon. Les cis ki boutnut la sont lomés rivaedjeus. C' esteut purade des comeres (rivaedjeuse, rivaedjresse), ca zeles, ele ni plént nén ndaler å fond.

Onk des ovraedje des rivaedjeus, c’ esteut di rsaetchî les cayôs et l’ mete dins on trô.

Payaedje des houyeus al taeyeCandjî

Il estént payîs a tant do mete. Les pris plént candjî totes les cwénzinnes, shuvant kimint çk' el voenne esteut. Les houyeus mzurént l' ovraedje avou des viyès mzeures. I sont payîs tos les cwénze djoûs, do front d' taeye (dispu l' dibout del béle del voye do dzo disk' å côpmint u lunete (ki marke li coron d' l' ovraedje del cwénzinne di dvant).

Mots tecnikes des houyiresCandjî

 
dessén do beur et d' l' evoyaedje (fritche)

Istwere des houyires del WalonreyeCandjî

Sicrijhaedjes e walon so les houyiresCandjî

MotlîsCandjî

walonsCandjî

picårdCandjî

  • Ruelle, Pierre, Le vocabulaire professionnel du houilleur borain, Brussele, Académie royale de Langue et de Littérature française de Belgique, 62, 1953.

Lives po léreCandjî

AntolodjeyesCandjî

  • Daegne (Dègne, antolodjeye di tecses so les houyeus do Payis d' Tchålerwè, diviè 1950)
  • Tournez moletes (Tournèz moulètes, antolodjeye di tecses so les houyeus do Payis d' Tchålerwè, diviè 2000)

Muzêyes des houyires di WalonreyeCandjî

Sicrijheus e walon ki leu pa u grand-pa esteut on houyeuCandjî

Hårdêye difoûtrinneCandjî

SourdantsCandjî

  1. divins : Fosse : da Firmin Callaert.