Nûton

(Redjiblé di Sotea)

Wiktprintable without text.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "nûton", alez s' vey sol Wiccionaire

On nûton (on dit eto on sotea, pus coinreçmint on dûhon, on måssotea), c' est on ptit tolu, ene sôre di lûton ki vikéve dins des trôs d' rotche del Walonreye, et rinde des siervices ås djins.

pitit nûton coibjhî do cawolin d' Libin

Li cmere si lome nûtonete, mins c' est bråmint pus råle. Gn a dipus d' dijh nûtons po ene nûtonete.

Bråmint des trôs d' rotches di Walonreye si lomnut "Trô des nûtons".

DiscrijhaedjeModifier

Li grandeur d' on nûton n' est nén bén cnoxhowe. Ça ireut di 15 bons cintimetes (sins conter leu bounete) a 50 cm.

Siervices rindous azès djinsModifier

Po k' i rindexhe ces siervices la, i lzî fåt mete li sacwè a rfé divant leu trô, a l' anuti. Å matén, vos les vnoz rcweri, beazet noûs.

Tcherpintêyès fåves classikes avou les nûtonsModifier

Fåve do bagaedje-evoyeModifier

 
Pîce da Henri Pétrez
 Loukîz a : «Fåve do dierin nûton»

Raconte pocwè k' gn a pupont d' nûtons. Les dierins ont stî tchessîs pal metchansté des djins.

Fåve do nûton hanteuModifier

 Loukîz a : «Fåve do nûton hanteu»

On nûton vout hanter avou ene djonne feye do viyaedje. I lyi a poite tos les djoû ene påte di frumint, tantea ki l' famile divént ritche. Mins l' crapåde vout aler å bal s' amuzer come les ôtes. Li nûton est djalot, et il evoye li måleur sol famile di s' binamêye, tot djhant «påte a påte, dji t' les a amoenné, djåbe a djåbe dji t' les rsaetchrè».

Fåve do candjlinModifier

StindaedjeModifier

Les nûtons ont eto stî ricnoxhou dins les ptits omes do floriconte «Blanke-Nive et les set nûtons».

Dins les belès letes e walonModifier

Dins les såvadjes nos di dmorantsModifier

Les Nûtons, c' est l' såvadje no des dmorants di Warmich (la-minme, les Lûtåns, les Nûtåns).

Hårdêye difoûtrinneModifier

I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les nûtons .