Èn emacralé mot, c' est on mot k' a des sinses diferins d' ene coine a l' ôte do payis walon. Ça pout esse eto deus mots diferins ki si scrijhèt parey a des plaeces k' i gn a. Ça pout esse des omonimes.

Sacwants emacralés mots polnut esse des fås amisses eneviè l' minme mot e francès.

Mots a sinse diferin d' après l' coine del Walonreye

candjî

Dismacralaedje: Si on scrît po totes les coines del Walonreye, on eployrè purade on sinonime k' est bén clair:

  • frambåjhe pôrè esse replaecî pa
  • blé pôrè esse replaecî pa:
  • tåte pôrè esse replaecî pa
  • djaive (po les oujheas) pout esse replaecî pa:

Mots la k' ene rifondowe est li disfondowe d' èn ôte mot

candjî

Li rcoridjrece ni pout nén vey k' i gn a ene flotche

  • feu
    • rifondowe feu
    • disfondowe feu d' rimês -> fijheu d' rimeas.

Adire inte li sinse di tos les djoûs et l' sincieus sinse

candjî
  • tchampion: dins l' lingaedje di tos les djoûs on l' eploye å pus sovint po les åbussons (dj' ô bén, les tchampions k' ont on pî et on tchapea); dins l' lingaedje sincieus c' est po totes les especes do ringne fungus (dj' ô bén, eto les tchamosseures, les tchampions microscopikes,...)

Les emacralêyès cawetes

candjî
  • cawete ki ça pout esse:
    • li cawete -é : Fiévè => fivé, abanè => abané
    • li cawete -et.
  • li cawete ki ça pout esse:
    • li cawete rifrancijheye -eau, rifondowe -ea: il a dire => il a bea dire; on cayô => on cawiea.
    • li cawete -åd: crapôte => crapåde

Les pwaires minimomes

candjî

C' est des mots ki n' sont diferints ki pa ene lete

  • ene longue voyale <=> ene coûte
    • i va coûtchî <=> il î va.
    • mi, dji so scran <=> ça va .
    • li pådje <=> dj' a (léjhou)

Mots dismacralés på rfondaedje

candjî
  • schî (del tcherowe) <=> shî (cråxhe do boû) <=> shijh (chife 6); a plaeces dizo l' minme disfondowe chî.
  • xho (grin di speate sins bale) <=> schô (djeron) <=> hôt (nén bas), a plaeces dizo l' minme disfondowe hô(t).
  • heure (gregne) <=> scheure (hossî); a plaeces dizo l' minme disfondowe heure.

Emacralés nos d' plante

candjî

Nos ki vout dire ene plante A ene sadju, et ene plante B ôte pårt:

Viyaedjes omonimes

candjî