Po des linwincieusès racsegnes sol mot "tchene", alez s' vey sol Wiccionaire

Li tchene[1][2], c' est ene plante, semêye po ses montants k' on fjheut des coides et des toeles avou, et po ses grinnes, k' on sognive les moxhons avou.

foyes del tchene

Sincieus no d' l' indje : Cannabis sativa

L’ ahivaedje del tchene el Walonreye est rmimbré dins sacwants nos d’ plaeces

Motlî del tchene

candjî

On pleut stoide les grinnes, po fé ene ôle : li tchenôle.

Sacwantès sôres di tchene sont plantêyes po esse foumêyes. On les lome "tchene d' Inde" u "tchedinne".

On tchamp d' tchene si lome ene tchenvire. Li grinne si lome tchene-simince.

Del tchenveuse, c' est des coides di tchene, nén co bén aprestêyes.

Istwere do coûtivaedje

candjî

On l' ahivéve tocosté el Walonreye disk' al fén do 19inme sieke, po l' texhe et po l' tchene-simince.

On a rprins ene miete dins les anêyes 2010 pol vinde come izolant pol bastimint.

Sorsôres di tchene

candjî
 
Sorsôres del tchene

Totes les sôres di tchene si lomnut botanicmint, Cannabis sativa. Les diferinces di hôteur et di biyonaxhe leyèt ricnoxhe al boune deus sorsôres :

  • C. sativa sativa, ki provént d' Urope. Ele crexhe 1 bon mete hôt. Ene varyîsté est lomêye li såvadje tchene, e sincieus latén Cannabis sativa sativa spontanea (davance : Cannabis ruderalis). Ele vént tote seule el Rûsseye et avår la. Elle vént foirt coûte (30 cm hôt).
  • C. sativa indica (60, 80 cm hôt) avou deus varyîstés :
    • C. sativa indica indica
    • C. sativa indica kafiristanica

A lére

candjî

Hårdêye difoûtrinne

candjî

On court tecse sol tchene (do Motî Vauchelet, so l' Aberteke)

Sourdants et pî-notes

candjî
  1. Mot femrin e walon : del tchene.
  2. On prononce eto : del tchane, du tchanve u doul tchanve, del tchanwe, del tchauwe, dul tchambe, del tchôpe, del tchame (A.L.W. 1.10).
 
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Tchene (plante) .