Pol discramiaedje des årtikes avou l' mot « tchirou », loukîz cial.

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "tchirou", alez s' vey sol Wiccionaire

Li tchirou ou gris hosse-cou ou grijhe hosse-cawe[1], c' est l' pus corant des hosse-cou.

Motacilla alba
Motacilla alba yarrellii
Tchirou en Nederlandsche Vogelen" (Oiseaux des Pays Bas), Tome 2 (1789)
Oû d' coucou (a hintche) dins on niyå d' gris hose-cou (deus oûs a droete)

Sincieus no d' l' indje : Motacilla alba

Dizo-indjes

candjî

Gn a beacôp des dzo-indjes (M.a. alba, M.a. yarellii d' Inglutere, M.a. subpersonata do Marok, M.a. vidus d' Edjipe). <ref(fr) Heinzel, Hermann, Fitter, Richard et Parslow, John, The birds of Britain and Europe, with North Africa and the Middle East, William Collins Sons &Co Ltd, 1972, ratourné e francès avou l' tite Oiseaux d'Europe, d'Afrique du Nord et du Moyen-Orient, Delachaux et Niestlé, Neufchâtel, 1972; p. 215.</ref>

Lomaedjes

candjî
  • tchirou : a cåze di s' criyaedje.
  • blanc hosse-cou ou gris hosse-cou (dabôrd k' i gn a des sôres cåzu tote noeres) : po mete di l' adire avou li djaene hosse-cou
  • wåde-vatche, vatchî : sovint veyou dilé les vatches po magnî les viers dins les flates.
  • hosse-cou d' purea : minme idêye, dilé les pårdjires
  • marixhå (paski noer et blanc)
  • floreye blanke (cafloreye noere et blanke)

Discrijhaedje

candjî

C' est l' seul sovdriyî al longue cawe k' est noer et blanc. Li dos et l' cawe sont gris ou tot noers (M.a. yarellii d' Inglutere).

Criyaedje

candjî

Cwand i vole, li tchirou evoye èn awiyant "tchirr", nén repeté; did la si no "tchirou".

Vicaedje

candjî

Si rescontere voltî dins les cinses, aprume dilé l' ansinî. C' est la k' ele magne des halenes et des påpåds-lôlôs.

Rilomêye di s' no

candjî

Li pårti politike "princevekisse" di Lidje, e 17inme sieke, ki poirtént en noere mousseure, estît lomés les Tchirous. I spotchît li revintreye des Grignous e 1646. Did la, li no d' "tchirou" al compote di pemes, al sirôpe, ou a on må-rivnant.

Sourdants

candjî
 
Commons
I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les tchirous .
  1. Po tos les nos e walon, et leus accints, loukîz al notule ALW 8 56.