Crompire

Wiktprintable without text.svg

Po des linwincieusès racsegnes sol mot "crompire", alez s' vey sol Wiccionaire

Des crompires (on dit eto des canadas, des trukes, des cartoxhes, des petotes), c' est ahivêye plante, foirt corante, apoirtêye d’ Amerike aviè l' Urope e 17inme sieke, ki dene ene sôre di truke so ses raecinêyes, foirt bon a magnî.

canadire

No d' l' indje e sincieus latén : Solanum tuberosum

Famile : crompiracêyes.

MotlîModifier

Les souwés buks et foyes si lomnut les bahous (on dit eto les ranxhes u rantches, fanes, evnd.).

Li plante si lome on cartoxhî. On tchamp d' crompires si dit ene canadire u ene trucreye.

Ahivaedje des crompiresModifier

  • Plantaedje
  • Rahoptaedje
  • Après l' reteraedje, li fouyaedje crexhe pus voltî, et ça, disk' al fleur. Cwand l' fleur est la, li crexhinne do fouyaedje des canadas est fwaite. I vont don asteure diswalper so leus raecinêyes, ene rilêye di ptits nucrês (des troucoûles) ki, e crexhant, vont divnu les canadas.
  • råyaedje : al fotche, u avou des råyeuses ås crompires.

Sôres di canadasModifier

Magnaedje des crompiresModifier

 
Tchamoussîs parbolous canadas (après 5 djoûs foû frigo)

Maladeyes et innmis des crompiresModifier

AléreModifier

(studias sol motlî walon des canadas, prezintés e francès)

Hårdêye difoûtrinneModifier

Divize so l' lomaedje des canadas (sol waibe "Li walon d' emon nozôtes")

I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou les crompires .