On foninme, c' est l' pus ptite boket d' cåzaedje ki pout fé l' diferince inte deus mots dins on metou lingaedje.

Li coxhe del linwince ki studeye les foninmes si lome li fonolodjeye.

E linwince do walon, on a eto siervou li mot oyon po des foninmes diferins des betchfessîs scrijhas. Les studias so les oyons do walon sont metous so ene pådje tote seule.

A costé des foninmes, on mot pout esse pårti e morfinmes.

Mwaissès piceuresCandjî

On trouve les oyons d' on lingaedje tot corwaitant les pwaires minimoms.

Les prononçaedjes d' on foninme polèt candjî sorlon les accints d' on metou lingaedje, et minme d' on cåzeu a l' ôte.

EgzimpeCandjî

påsse : p/å/s
pôce : p/ô/s
pôsse : p/ô/s (omofone di pôce)
posse : p/o/s

Oyons et sonsCandjî

Èn oyon c' est nén l' minme k' on son, la k' èn oyon pout esse fwait di sacwants sons metous eshonne (des lingaedjes k' i gn a ont des oyons foirt complesses); eyet eto, èn oyon pout esse prononcî avou des sons diferins (k' on dit adon ki c' est les alofones di cist oyon la).

Sicrijhaedje des alofonesCandjî

Les foninmes sont transcrîts etur deus slaches, eg: /r/, eneviè les sons fonetikes ki sont transcrits etur cwårêyès åtchetes, eg: les sons [r] et [ʁ], deus alofones di /r/.