Guere di Corêye : Diferince etur modêyes

2 208 octets ajoutés ,  il y a 1 mois
m
aucun résumé de modification
m
D' onk des costés, li [[Corêye bijhrece]] avou l' [[Chine]] et l' [[Union sovietike]] (payis [[comunisse]]s).
 
Di l' ôte des costés, li [[Corêye nonnrece]] avou ene aloyance di payis [[capitalisse]]s, rashonnés pa l' [[ONU]], inte di zels, li [[Beldjike]] (eto: les [[Estats Unis]], li [[Grande Burtaegne]], li [[Canada]], l' [[Ostraleye]], li [[France]], les [[Bas Payis]] et pår li [[Grande Dutcheye]]; eyet co ds ôtes).
 
== Pondants et djondants ==
=== Cotoû d' etervinaedje ==
Li Corêye aveut stî evyeye pu anecsêye pa les Djaponès.
 
Tins del [[deujhinme guere daegnrece]], al [[coferince do Caire]] (moes d' nôvimbe 1943), li [[Chine]], les [[Estats Unis]] et l' [[Grande Burtaegne]] avént decidé ki l' Corêye divent divni on [[dislaxhî payis]].
 
E 1945, les tropes sovietikes ont-st abroké e l' [[Bijhe]] del Corêye. Les Amerikins avént kékes tropes a [[Nonne]]. Dins l' ake shuvant li rindaedje do Djapon, les Amerikins metît ki ci sereut li 38inme [[ceke daegnrece]] ki freut limotche inte les deus zônes d' inflouwince. Li payis esta administré pa ene comission sovieti-estazunyinne (mins ki n' rotéve waire bén).
 
Li republike del Corêye nonnrece skepia li [[17 di djulete]] 1948]]. Li Corêye bijhrece fourit leyeye a on govienmint comunisse moenné pa [[Kim Il-sung]]. Ci-ci aida bråmint les comunisses chinwès dins l' [[guere civile chinwesse]] (1945–1949), aprume e l' [[Mandchoureye]].
 
Di 1948 a 1950, gn ava toplin d' [[berdouxha]] e l' Corêye nonnrece, moenné pa des comunisses, sotnous u nén pal Corêye bijhrece. A ç' moumint la, gn aveut pupont d' årmêye etrindjire (ni amerikinne, ni sovietike) dins les deus Corêyes.
 
=== Disrôlmint del guere ===
Les Bijhe-Crorêyins, k' avént yeu l' acoird da [[Staline]], atakît tot do long do 38inme ceke li 25 di djun, et les tropes di Nonne, trop stramêyes, fourît docô rdoblêyes, et tot l' payis prins so cénk djoûs, apus k' les båzes amerikinnes et les cenes di l' Onu.
 
Mins adon, l' ONU dimanda a tos les estats di s' mete avou l' Corêye nonnrece. Et les Estats Unis evoyît des tropes (e moes d' djulete 1950) pu l' ONU (setimbe 1950) ki vont rprinde, so troes ans d' tins, tote stindêye del Corêye nonnrece. Mågré l' evoyaedje di sôdårs chinwès po-z aspaler les Bijhe-Corêyins (octôbe 1950).
 
A pårti do 27 di djulete 1953, les batreyes avént djoké, mins gn ava måy nol armistice di siné. Et les margayes åtoû do 38inme ceke continouwît disca lontins après.
 
== Consecwince ==
Li frontire inte les deus Corêyes divna li limotche li pus målåjheye a passer di tote li Daegne, disk' ås anêyes 2020.
 
== Dins les belès-letes e walon ==
95 191

modifications