Årlon (veye) : Diferince etur modêyes

Aucun changement de taille ,  il y a 1 an
m
Change link from Motî: to :wikt:
m (wikidata interwiki)
m (Change link from Motî: to :wikt:)
 
== Foclore et spotaedjes des djins ==
=== Foclore ===
* [[Motî:Wikt:cwarmea|Cwarmea]] d' Årlon avou l' broûlaedje des bosses des "fôs" (les dguijhîs, les ''Areler Gekken''), al nute.
* Sôre di [[Motî:Wikt:pelter|peltaedje]] des djonnes maryîs, avou l' muzike.
 
=== Sipotaedjes des djins ===
* les [[Motî:Wikt:choumake|Choumakes]]. Divinltins, on n' pleut aprinde li coibjhî k' a Årlon, et les coibjhîs d' Årlon fijhént des tournêyes dins tot l' Payis Gåmet. Li dierin choumake d' Årlon a bouté disk' e 1918.
* les cis del '''Knipchen''' (do ptit tiene). Eto dins l' tchanson: ''Zu Arel op der Knipchen / Do sin die Weiber froo / Si drénke gier eng schlipchen / Eng rift der aaner zoo'' (A Årlon, sol tiernea, / drola, les cmeres sont binåjhes / Ele boevnut voltî on goirdjon / et s' priyî eto mon ene u l' ôte). ''Zu Arel op der Knipchen'', c' esteut, avou, l' essegne del coirnêye sol Payis d' Årlon e [[gazete|l' Avni do Lussimbork]].
* les ''Hetschegaass'' (ene des rowes d' Årlon).
* les ''Areler Gekken'' (les fôs d' Årlon = les dguijhîs å cwarmea). On traitéve les cis d' Årlon insi: ''Dù, Areler Geck, du hos, du huos an der Girscher Pets gekukt'') Ti, po on fô d' Årlon, ti t' a stî rwaitî dins l' pousse di [[Guiyisch]].
* les ''Heireksfreisser'' (golafeus d' sorets); les djins des viyaedjes ni magnént pont d' pexhons, et trovént ça drole.
* les ''Biergerkleppel'' (Grosse biesse di bordjoe). Les djins des viyaedjes traitént les cis d' Årlon avou ene tchanson: ''Biergerkleppel / Chêss an 't Deppen / Chêsse deck, chêss denn / Chêss de Giével nit mat em'' (Grosse biesse di bordjoe / [[Motî:Wikt:tchire|Tcheye]] …(?) / Tcheye sipès, tcheye tene / Ni tcheye nén li … (?) avou.
 
== Djeyografeye ==
Li cazere Leyopôl a cmincî a esse basteye e 1838, cwand li province do Lussimbork esteut co avou l' [[Grande Dutcheye]] d' asteure.
 
Li cazere s' a bråmint diswalpé inte 1870 et 1905, pask' on-z aveut stî seré di cåze del guere di 1870, la k' les Francès avént stî [[Motî:Wikt:esserer|esserés]] pås Prûsyins a [[Sidan|Sdan]], fok 10 km lon del frontire bedje. Li 11inme di Lene s' î astale.
 
E 1880 on-z a emantchî li tchamp d' tir di Lagland. On-z a basti ene pourreye ådzo del plinne des Manouves et èn ospitå militaire.
7 307

modifications