Codjowaedjes da Stasse : Diferince etur modêyes

3 893 octets ajoutés ,  il y a 9 ans
ecråxhî ene miete di pus
(djivêye des modeles, eyet spepiaedje disk' a intrer (modele p35))
(ecråxhî ene miete di pus)
 
== Clasmint des viebes ==
Li classimint des viebes e 3 groupes est fwait sorlon l' viebeetimolodjeye e francèsdo corespondantlatén, ça fwait k' ic' gnest amålåjhey, do pont d' vuwe do lingaedje walon, nolea lodjike acomprinde l' ôre des tåvleas (å rvier d' ôtes lives di codjowaedje ki zels shuvèt l'les lodjiketrokes dodes lingaedjeviebes walons).
 
Eto, bråmint des tåvleas diferins nel sont ki pa des ptits candjmints d' prononçaedje fonolodjike (dj' ô bén, sins rapoirt avou l' codjowaedje lu-minme, mins purade al fonetike) ou di scrijhaedje (metans, on tåvlea diferin po les viebes -C-ler sicrits avou on moya e, et onk po les cis scrîts avou ene crole).
Stasse lu-minme, dins l' adrovaedje, note ki l' manke di normålijhaedje ortografike fwait ki l' ovraedje a stî pus målåjhey, et s' rafeye k' on djoû les manires di scrire on minme mot si rdujherdujhaxhe.
 
Vochal li djivêye; etur åtchetes i gn a l' limero del pådje dins l' live (c' est l' sistinme eployî po les rahouker),
 
# '''tchanter''' (15) (A=B=C=tchant-) (modele normålijhî: [[codjowaedje bouter|bouter]])
# [''rècrèyer''] (recreyer) (16) (A=B=C=''rècrèy-''); li (Stasseseule ndèdiferince fwaitavou on«tchanter» modeleest aortografike pårt djusse(moya poe direpurade ki l'crole, betcheteeg: ''dji rècrèy'''e'''rè-'' nvs ''dji est nén spotchåvetchant'''''''rè'')
# '''goster''' (17) (A=gost-, B=C=gostêy-) (modele normålijhî: [[codjowaedje tchicter|tchicter]])
# '''adjincer''' (18) (A=B=C=adjinç, eyet ç <-> c) (modele normålijhî: [[codjowaedje dsfacer|disfacer]])
# '''tingler''' (34) (A=tingl-, B=C=''tinguèl-'') (come «dobler», mins metou a pårt cåze do candjmint g <-> gu)
# '''intrer''' (35) (A=intr- B=''intur-'' C= ''inteûr-'') (e rfondou li stitcheye volaye est "e": A=intr-, B=C=inter-) (modele normålijhî: [[codjowaedje mostrer|mostrer]])
# '''durer''' (36) (A=''dur-'' B=''dûr-'' C= ''deûr-'')
# [''mèz'rer''] (mezurer) (37) (A=''mèz'r-'', B=''mèzur-'', C=''mèzeûr-'') li seule diferince avou «intrer» est ortografike (si ça sreut scrît ''mèzrer'' ça n' freut nén on modele a pårt); a noter k' e rfondou ci viebe la ni spotche nén l' voyale pa dvant l' "r": (A=B=mezur-, C=mezeur-)
# '''''mèz'rer''''' (37) (A= B= C= )
# '''''pèzer''''' (pezer) (38) (A=''pèz-'' B= C= ''peûz-'')
# '''''lèver''''' (lever) (39) (A=''lèv-'' B= C= ''lîv-'')
# '''''tirer''''' (40) (A=''tir-'' B= C=''têr-'' ou ''tér-'') (li scrijhaedje ''tér-'' ou ''têr-'' c' est vormint on spepiaedje d' accint)
# '''''criyer''''' ([[codjowaedje criyî|criyî]]) (41) (A=''criy-'' B=C=''crèy-''); ci candjmint d' voyale la si rtrove e rfondou (mins l' viebe est metou dins l' 2inme troke)
# '''''criyer''''' (41) (A= B= C= )
# '''[[codjowaedje hiner|hiner]]''' (42) (A=hin- B=hin- C=''hèn-''); candjmint d' voyale å dierin pî (modele normålijhî: [[codjowaedje copiner|copiner]])
# '''''hiner''''' (42) (A= B= C= )
# '''''marier''''' ([[codjowaedje maryî|maryî]]) (43) (A=''mar(i)y-'' B=C=''marèy-''; dji ''marèye'', nos marians, ki dj' ''marèye'', dj' a ''marié''); li bodje A est ''mary-'' (nos marians), mins dvént ''mariy-'' pa dvant on "î" (nos ''mariyîs''); e rfondou les sfwaits viebes sont del 3inme troke: (A=mary B=C=marey; dji mareye, nos marians, nos maryîz, ki dj' mareye, dj' a maryî)
# '''''marier''''' (43) (A= B= C= )
# '''''cirer''''' (44) (A=cir- B= C= ''cîr-'')
# '''''diner''''' (45) (A=d(i)n- B=''don-/dô-'' C= ''don-'')
# '''''miner''''' (46) (A= B= C= )
# '''''plorer''''' (47) (A= B= C= )
# '''''batalier''''' (61) (A= B= C= )
# '''''consacrer''''' (62) (A= B= C= )
# '''magnî''' (64) (A= B= C= magn-)
# [''nèyî''] (65) (A=B=C=''nèy-''); li seule diferince avou «magnî» est ortografike (moya e purade ki crole, eg: ''dji rèy'''e'''rè'' vs ''dji magn'''&#39;'''rè'')
# '''''nèyî''''' (65) (A= B= C= )
# '''''ècorèdjî''''' (ecoraedjî) (66) (A=''ècorèdj-'' B= C= ''ècorèdjèy-'')
# '''''balancî''''' (67) (A= B= C=balanç-, eyet ç <-> c)
# '''''bèzècî''''' (68) (A= B= C= )
# '''''tchèrdjî''''' (tcherdjî) (69) (A= B= C= )
# '''''concouri''''' (138) (A= B= C= )
# '''''discouri''''' (139) (A= B= C= )
# '''cori''' (140) (A=cor- B=C=''coûr-'', dj' a corou); parey e rfondou (såf k' on n' sicreye nén l' tchapea sol "ou" pa dvant on "r"): (A=cor- B=C=cour-; dji cour, nos corans, ki dj' coure, dj' a corou)
# '''cori''' (140) (A= B= C= )
# '''''dwèrmi''''' (doirmi) (141) (A=''dwèrm-'' B=C=''dwèm''); pol singulî prezintrece il eploye on scrijhaedje avou crole (dji ''dwèm&#39;'') purade ki l' pus classike moya e (dji ''dwème''); ôtrumint, c' est parey e rfondou: (A=doirm-, B=C=doim-; dji doime, nos doirmans, ki dj' doime, dj' a doirmou)
# '''''dwèrmi''''' (doirmi) (141) (A= B= C= )
# '''''ènn'aler''''' (142endaler) (A=142) B= C= )disrîlé
# '''''ènnè raler''''' (143enderaler) (A=143) B= C= )disrîlé
# '''fé''' (144) (A= B= C= )disrîlé
# '''''intèrvini''''' (etervini) (145) (A=''intèrvin-'' B=''intèrvin-/intèrvê-'' C=''intèrvins-''; dj' ''intèrvin'', nos ''intèrvinans'', dj' ''intèrvinrè/intèrvêrè'', ki dj' ''intèrvinse'', dj' a-st ''intèrvinou''); e rfondou li sudjonctif singulî eploye ene cogne avou "y" (k' a divnou "gn"): (A=etervin- B=etervén- C=etervegn-; dj' etervén, nos etervinans, dj' etervénrè, ki dj' etervegne, dj' a-st etervinou)
# '''''intèrvini''''' (145) (A= B= C= )
# '''''lèyî''''' (leyî) (146) (A=''lèy-'' B=''lê-'' C=''lêy-/lês-''; dji ''lê'', nos ''lèyans'', ki dj' ''lêye'' ou ''lêsse'', dj' a ''lèyî''); e rfondou i gn a ki l' cogne "y" do sudjonctif, pol restant c' est parey: (A=ley-, B=lai-, C=laiy-; dji lai, nos leyans, ki dj' laiye, dj' a leyî)
# '''''lèyî''''' (146) (A= B= C= )
# '''minti''' (147) (A=mint- B=''minti-/mint'-'' C=mint-; dji ''mint&#39;'', nos mintans, dji ''mintirè'' ou ''mint'rè'', ki dj' ''minte'', dj' a minti); e rfondou ci viebe est del 4inme troke, çou k' est dné eto come dobe codjowaedje pa Stasse: (A=B=C=mintixh-; dji mintixh, nos mintixhans, ki dj' mintixhe, dj' a minti)
# '''''minti''''' (147) (A= B= C= )
# '''pårti''' (148) (A=pårt- B=''påt'-'' C=påt-; dji ''påt&#39;'', nos pårtans, ki dj' påte, dj' a pårti); parey e rfondou (a pus k' on sicreye nén des croles: dji påte, dji påtrè)
# '''pårti''' (148) (A= B= C= )
# '''''qwèri''''' (cweri) (149) (A=''qwèr-'' B=C=''qwîr-''); sicrît e rfondou ("cw", et pont d' tchapea sol "i" pa dvant "r") ça dene: (A=cwer-, B=C=cwir-; dji cwir, nos cwerans, ki dj' cwire, dj' a cwerou)
# '''raler''' (150) (A= B= C= )disrîlé
# '''''rompi''''' (rompe) (151) (A=romp- B=''romp'-'' C=romp-; dji ''romp&#39;'', nos rompans, ki dj' rompe, dj' a rompou); les diferinces e rfondou c' est k' on sicreye nén des croles (dji rompe, dji romprè) et ki l' infinitif e rfondou est avou "e": rompe (çou k' est ossu ene cogne dinêye pa Stasse).
# '''''rompe''''' (151) (A= B= C= )
# '''''sèpi''''' (sepi) (152) (A=B=''sèp-'' C=''sèp-/sés-'' et ''sé'' pol singulî prezintrece; dji ''sé'', nos ''sèpans'', dji ''sèprè'', ki dj' ''sèpe'' ou ''sésse'', dj' a ''sèpou'')
# '''''sèpi''''' (152) (A= B= C= )
# '''''sinti''''' (sinte? sinti?) (153) (A=sint- B=''sinti-/sint'-'' C=sint-; dji sin, nos sintas, dji ''sintirè'' ou ''sint'rè'', ki dj' sinte, dj' a sintou)
# li codjowaedje interogatif (egzimpe avou aler: va dj'?, vass? va-t i? alans ns? alez vs? vont i?... rén di pårticulî chal, a pårt li pronom scrit ''dje'' ou ''dj' '' pa drî voyale, et ''dju'' pa drî cossoune (''va-dj', aléve dju''); e rfondou l' cogne c' est scrit '''dju''' dins tos les cas, li spotchaedje si polant fé ou nén å cåzaedje).
# li codjowaedje passif (egzimpe avou esse inmé: dji so-st inmé,...)
# li codjowaedje sins djin (egzimpe avou ploure (k' admete li 3inme djin do plurial po èn eployaedje imådjrece: ''i plovèt'') et faleur):
## '''''ploûre''''' (ploure) (158) (i ploût, i plova, i ploûrè, k' i ''ploûse'', il a ploû); e rfondou l' sudjonctif est "plouve": k' i plouve.
## '''''faleûr''''' (faleur) (159) (i fåt, i fala, i fårè, k' i fåye, il a falou); parey e rfondou
 
== Sitatistikes des viebes ==
27 644

modifications