Guere di trinte ans

(Redjiblé di Guere di 30 ans)

Li guere di trinte ans, c' esteut ene guere inte des estats protestants et des estats catolikes.

tiyoû d' Wévurcé planté al fén del guere di trinte ans

Ele dura di 1618 a 1648, fouxhant houte avou l' påye di Wesfaleye.

BateusCandjî

Dins les Estats protestants, n aveut les Suwedwès.

Emey les catolikes, li Prûsse, l' Otriche et les Bas Payis otrichyins et bråmint des principåtés almandes.

Li principåté d' Lidje esteut neute.

Sovnances del guereCandjî

On planta, ciste anêye la, on tiyoû a Wévurcé, ki vike co å djoû d' ouy.

Des Walons des deus costésCandjî

El guere di trinte ans, les Suwedwès avént des canons foirdjîs pa les ovrîs walons k' avént ebagué vaila al shûte di Louwis d' Djer. Ki saetchént don des bolets so des ôtes Walons, des Bas Payis otrichyins et kécfeye eto des egadjîs lidjwès.[1]

Dins les belès-letes e walonCandjî

Li pîce di teyåte «Tchantchès» ki s' ki s' passe e 1640 mostere èn erôleu pol Prûsse ki vént sayî d' fé egadjî des Lidjwès divins les årmêyes catolikes.

Cwate des complinte di payizans lidjwès racontèt les mizeres des campagnes lidjwesses di cåze del neutrålté del Principåté, çou ki permete ås tropes des Bas Payis espagnols di passer par la po wangnî les tchamps d' bataye e l' Almagne.

Ene di ces pîces la a stî rprinjhe et diswalpêye dins l' pîce di teyåte (pol radio) «L' Aili reye».

SourdantsCandjî

  1. come shonne li mostrer li pîce di teyåte da Bauduin et Duchatto «Tchantchès».