Disploctaedje des trokes di cossounes divintrinnes

Li disploctaedje des trokes di cossounes divintrinnes, c' est cwand gn a ene tcheyantès cossounes, dj' ô bén : ene cossoune etimolodjike ki n' si rtrouve nén å mitan d' on mot. C' est ene aplicåcion del rîle des troes cossounes.

C' est foirt corant dins les calcaedjes. Mins on rtrouve eto el minme piceure dins les codjowaedjes et dins l' aparintaedje.

C' est l' minme cayet ki po les trokes di cossounes å coron.

Dins les calcaedjesCandjî

Calcaedjes do francèsCandjî

substantif => sustantif
betchete es- : "expliquer" ("°ècspliker) => espliker

Calcaedje do neyerlandèsCandjî

Herstape : Hestape

Calcaedjes di l' inglèsCandjî

beefsteak : buftek

Dins les codjowaedjesCandjî

Dins les codjowaedjes, les rîles di disploctaedje des cossounes divintrinnes rotèt (come po les cossounes å coron.

divant on halcrosse e å coronCandjî

S' i gn a deus cossounes divant l' bodje di codjowaedje (tchicter, shofler, wårder, adiersî, li viebe ni pout esse codjowé rîlêymint e l' indicatif et suddjonctif prezintreces et cmandeu singulîs (on-z åreut deus cossounes å coron). C' est eto l' cas avou les dmeye cossoune "y" tcheryî.

On-z è rexhe avou sacwantès piceures :

Avou les cawetes di codjowaedjes ki cmincèt pa des cossounesCandjî

S' i gn a deus cossounes divant l' bodje di codjowaedje, li viebe ni pout esse codjowé rîlêymint si l’ cawete di codjowaedje kimince pa ene cossoune

  • indicatif futurresse et condicioneu : cawete -rè, rans, -roz, -reus, envd. (on-z åreut troes cossounes ki s' shuvèt)
  • riwaitants di l' indicatif et suddjonctif prezintreces, cawete namurwesse -nut (on-z åreut eto troes cossounes ki s' shuvèt)

On-z è rexhe avou sacwantès piceures :

Istwere do tcheyaedje des dobès cossounes divintrinnesCandjî

Diviè 1200, on voet ddja bén ça dins li scrîta.

  • Hestape (neyerlandès Herstape) : diviè 1200 : Haristaplia (nén disploctêye); 1143 : Hastaples (disploctêye).
  • cotlî : corti + lî => cortilî : 1272 : li cotheliers (li R a tcheyou evoye).
  • Bietrêye : 1139 : Bertreis; 1360 : Bietreez[1]

Sourdants & pî-notesCandjî

  1. L. Remacle, Réduction des groupes pluriconsonnantiques intérieurs, divins La différenciation dialectale en Belgique romane avant 1600 p. 135-136.