Vuzlêye cossoune

(Redjiblé di Deure cossoune)

Ene vuzlêye cossoune ou doûce cossoune (on pôreut dire eto : sounante cossoune ou mole cossoune) (e francès : consonne sonore ou voisée; e-n inglès voiced consonant; e neyerlandès : zachte medeklinker, gestemde medeklinker, stemhebbende medeklinker; ezès romans lingaedjes : sonora...), c' est ene cossoune ki s' prononce tot fjhant aler les coides del vwès.

Asteme, l' atuze inglesse di "soft consonant", li ratournaedje mot po mot di "doûce cossoune", vout dire ôte tchoi.

Les vuzlêyès cossounes sont l' årvier des divuzlêyès cossounes.

Vuzlêyès cossounes do walonCandjî

  • b (respond al dure cossoune p)
  • z (respond å son S, rindou pa les scrijhas ss, s, c & ç)
  • d (respond al dure cossoune t)
  • dj (respond al dure cossoune tch)
  • v (respond al dure cossoune f)
  • g (scrijhas "g" & "gu", ki respondèt å son k, rindou pa les scrijhas k & c)
  • jh (respond al betchfesseye cossoune xh)
  • j (cåzu nén eployeye e rfondou walon, et ki respond al dure cossoune ch)
  • axh-låte (cossoune rålmint prononceye e sacwants accints do walon el Walonreye måmdiyinne, ki respond å prononçaedje d' ene doûce cossoune ixhlåtêye)

Cossoune vijhene po sacwants rîles:

  • r (respond a l)

Piceure d' ortografeye a vey avou les vuzlêyès cossounes e walonCandjî

Divuzlaedje des doûcès cossounes å coronCandjî

 Loukîz a : adurixhmint des cossounes å coron

Li passaedje do prononçaedje /d/ => /t/ dins on mot come /gade/ si lome : adurixhmint ou divuzlaedje des doûcès cossounes å coron. C' est ene piceure di tote li Walonreye, apus k' après l' payis tchampnwès, so Smwès.

Loukîz k' e neyerlandès, pol minme sacwè, on candje di scrijha:

druif <> druiven (roejhén, roejhéns)

Divuzlaedje des doûcès cossounes do dierin pî des addjectifs femrins pluriyals metous padvantCandjî

Loukîz cial

Mins cist atåvla la del grosse croejehte da Hendschel n' a nén stî ritnou e rfondou walon après 2000. Come po les sustantifs a cloyowe sillabe å coron, li scrijhaedje del cossoune ni candje nén.

des rodjès vweteures; des longuès droetès voyes.

Li prononçaedje zero-cnoxheu est aduri : /dɛ ʀɔʧɛ vwɛtø:ʀ/ ...

Alondjmint otomatike do prononçaedje des voyales I, U & OU divant les vuzlêyès cossounesCandjî

L' alondjmint otomatike do prononçaedje des voyales I, U & OU si fwait divant les doûcès cossounes ou vuzlêyès cossounes:

  • live => /lîf/ (fr: [livre & lièvre])
  • soude => /soût/ (fr: [sourde & sourdre])
  • Lidje => /lîtch/
  • shuve => /chûf/
  • liberté => /lîbèrté/ (prononçaedje corant a Lidje)
  • uzer, aduzer, vuze => /ûzé/ /adûzé/ /vûs/
  • teribe => /tèrîp/ ((prononçaedje corant a Nameur)

Po cisse fonccion la, R si codût come ene doûce cossoune

E rfondou walon, on-z a profité di cist otomatisse la po disfafloter ces voyales la metowe e-n ene sifwaite plaece.

Hårdêyes difoûtrinnes